Wyrób włókienniczy
Wyrób włókienniczy – produkt przemysłu włókienniczego, wytwarzany bezpośrednio z włókna lub dwuetapowo. W pierwszym etapie z włókna (przez skręcenie tasiemki włókien – przędzenie) tworzona jest przędza, która jest półproduktem do tworzenia, w drugim etapie, innych wyrobów włókienniczych. Włókna pochodzenia organicznego lub sztuczne (roślinne i zwierzęce) są szeroko wykorzystywane w przemyśle włókienniczym.
Rodzaje wyrobów włókienniczych
Wyroby włókiennicze dzieli się ze względu na kształt w jakim występują.
Wyroby o kształcie walcowatym. Należą do nich:
- przędza – półprodukt do produkcji nici, sznurów, lin, tkanin, dzianin, plecionek i innych wyrobów
- nici – nici krawieckie, szewskie, kaletnicze, rymarskie
- liny i sznury
- niektóre plecionki.
Wyroby płaskie - wielkoformatowe wyroby o szerokości znacznie większej od grubości. Wyroby włókiennicze płaskie, ogólnie dzielą się na:
Wyroby tworzone jednoetapowo
- filce bite – wyroby tworzone bezpośrednio z włókna. Wykorzystuje się tu naturalne zdolności włókien zwierzęcych do tworzenia między sobą połączeń
- włókniny – wyroby tworzone podobnie jak filce bite, bezpośrednio z włókna. Stosuje się je w krawiectwie jako materiały usztywniające (flizelina), jako otuliny ocieplające w ogrodnictwie lub w postaci mat z włókna szklanego do produkcji laminatów. Filc bity jest specyficzną włókniną
- watoliny – włóknina igłowana. Stosowany jako materiał ocieplający w wyrobach odzieżowych oraz jako materiał dźwiękochłonny.
Wyroby tworzone dwuetapowo
- tkaniny – powstają z dwóch układów nitek, co odróżnia je zasadniczo od pozostałych wyrobów włókienniczych. Wyrób najbardziej rozpowszechniony, mniej elastyczny niż dzianina i nierozciągliwy
- dzianiny – powstają z szeregu połączonych oczek, tworzonych z jednego układu nitek. Cechą charakterystyczną dzianiny jest duża elastyczność i rozciągliwość we wszystkich kierunkach oraz łatwość prucia. Prując dzianinę możemy odzyskać surowiec - przędzę. Właściwość ta jest wadą - tzw. lecenie oczek. Stosowane w produkcji firanek, wyrobów bieliźniarskich i odzieżowych. Typowym przykładem wyrobów dziewiarskich są wszelkiego rodzaju koszulki, skarpety, rajstopy, rękawiczki, swetry, czapki itp.
- filce tkane – odmiana filcu tworzona na bazie tkaniny. Luźną tkaninę wełnianą poddaje się procesowi spilśniania, przez co zmienia się struktura wyrobu. Struktura tkaniny, pokryta warstwą spilśnionych włókien, przestaje być widoczna. W podobny sposób tworzone są również sukna
- watoliny dziane – powstają przez obustronne drapanie dzianiny wykonanej z puszystej przędzy. Stosowane jako izolacja termiczna w produkcji odzieży oraz jako wykładziny dźwiękochłonne
- plecionki – powstają z jednego układu nitek. Stosowane w produkcji wszelkiego rodzaju pasmanterii, linek, sznurowadeł, koronek itp. Najprostsza plecionka to warkocz z trzech nitek. Plecionki występują zarówno jako płaskie (koronki klockowe, wstawki) jak i walcowate (sznurowadła, linki)
- koronki – wyrób, często o dużych walorach artystycznych, będący ażurową plecionką z przędz lub nici, z włókien naturalnych lub sztucznych (najczęściej bawełnianych lub lnianych, czasem metalowych).
Włókna naturalne dzielą się na:
Do najważniejszych włókien naturalnych roślinnych należą:
Najważniejszymi włóknami naturalnymi zwierzęcymi są:
- wełna
- sierść
- jedwab naturalny
- włosy
Włókna celulozowe:
Włókna sztuczne
rodzaj włókien, które nie występują w naturze, lecz są sztucznie wytworzone przez człowieka.
Włókna sztuczne dzieli się na:
- modyfikowane - ich źródłem są surowce naturalne, które poddaje się reakcjom chemicznym zmieniającym ich strukturę; przykładem są np. włókna wiskozowe, produkowane ze zmodyfikowanej celulozy pochodzącej z roślin.
- syntetyczne - otrzymywane od początku na drodze syntezy chemicznej np: oparte na nylonie czy poliestrach.
