Haft

 Wzór (ornament) - wyszyty na materiale (tle), którym może być tkanina, rzadziej skóra, filc czy papier.

- metoda ozdabiania tkanin, filcu lub skóry polegająca na wyszywaniu na nich wzorów za pomocą igły lub szydełka oraz nici i różnych dodatków. Haft może także zawierać inne materiały, takie jak metalowe paski, perły, kulki, cekiny itp. Cechą charakterystyczną jest to, że technika haftu z pierwszych wykonywanych prac, ścieg łańcuszkowy, ścieg satynowy, ścieg krzyżykowy, pozostają podstawowymi technikami haftu również dzisiaj.

Uderzające jest to, że w rozwoju haftu nie ma zmian materiałów i technik, które mogą być odczuwalne lub interpretowane jako początki od prymitywnych prac do etapów bardziej wyrafinowanych. Haftuje się ręcznie, czasem przy pomocy krosienek, od połowy XVIII wieku przy użyciu tamborka, a od 1828 również maszynowo. Najstarszy haft został wykonany 2300 lat temu

W zależności od podłoża hafty dzielą się na ciężkie (wykonane na grubej tkaninie, zazwyczaj

kosztownym materiałem) i lekkie (w Polsce taki rodzaj haftowania nazywano w XVI - XVII wieku szyciem) - wykonane nićmi lnianymi lub bawełnianymi proste wzory z ograniczoną kolorystyką na płótnie. Odzież zdobiono w ten sposób już w starożytności. Mistrzostwo w tym kunszcie osiągnęli między innymi peruwiańscy Indianie, żyjący w Ameryce Południowej jeszcze przed Inkami, kamery oraz starożytni Chińczycy.

Najdawniejsze przykłady haftów pochodzą z wykopalisk z V - IV w. p.n.e. w Attyce (dekoracja na lnie) oraz górach Ałtaj; Tradycyjne techniki ludowe są przekazywane z pokolenia na pokolenie w kulturach tak różnych, jak północnym Wietnamie , Meksyku i wschodniej Europie. W
ciągu wieków powstało wiele technik hafciarskich. Wszystkie polegają na wyszukiwaniu ornamentu wg określonego wzoru w taki sposób,  że elementy ozdobne wydają się doczepione do tkaniny będącej dla nich
tłem (słowo 'haftowanie' pochodzi od niemieckiego wyrazu haften – być przyczepionym).

Bogato haftowane ubrania, obiektach sakralnych i przedmiotów gospodarstwa domowego są już znakiem bogactwa i statusu w wielu kulturach, w tym starożytnej Persji, Indii, Chin, Japonii, Bizancjum i średniowiecznej i barokowej Europy . Profesjonalne warsztaty i cechy powstały w średniowiecznej Anglii .

Wyniki prac tych warsztatów, zwany Opus Anglicanum był znany w całej Europie. Wytwarzany haft maszynowo w St Gallen we wschodniej Szwajcarii rozwijał się w drugiej połowie 19 wieku.

Hafciarstwo jest to zajęcie, które w ostatnich czasach zeszło nieco na bok ustępując innym popularnym i będącym bardziej „na czasie” hobby. Rzadko myślimy nad tym, jak przyjemną i odstresowującą formą spędzania czasu może stać się haft, a przecież jeszcze kilka – kilkanaście lat temu chyba każda kobieta dysponowała przybornikiem pełnym kolorowych nici, igieł oraz innych akcesoriów hafciarskich.

Wbrew pozorom nie jest to łatwa sztuka. Bardzo popularne hafty krzyżykowe dają wielkie pole do popisu. W sklepach z pasmanterią a nawet profesjonalnych sklepikach hobbystycznych możemy kupić przeróżne wzory do haftu, o przeróżnych stopniach trudności.

Stosunkowo mało trudny jest haft użytkowy, który polega na zdobieniu serwetek, obrusów i innych tkanin użytkowych. Wzorki zajmują wtedy malutkie powierzchnie, ale też trudniej jest ukryć błędy, jak na przykład nierówności, które są, kiedy haft został za mocno, lub za mało naciągnięty.

Dużym wyzwaniem jest wykonywanie obrazów haftowanych, które mogą pokrywać duże powierzchnie.

Rozróżnia się cztery podstawowe grupy haftu:

• haft przed igłą - najstarszy i najprostszy, polegający na przeciąganiu nitki nad i pod równo odliczonymi nitkami tkaniny
• haft za igłą (stebnówka, haft holbeinowski) - krótkie, proste ściegi, tworzące jednolitą linię po obu stronach tkaniny. Stosowany głównie w XV i XVI wieku w hafcie włoskim i hiszpańskim.
• haft sznureczkowy - znany od starożytności, ściśle przylegające do siebie ukośne ściegi jednakowej długości przypominają układem skręt sznurka. haft łańcuszkowy
• haft supełkowy (węzełkowy, perełkowy) - znany od XIII wieku, popularny w XVIII-XIX wieku. Powstaje przez umocowanie do tła nitki kilkakrotnie owiniętej na igle, tworząc wypukły supełek
• haft koloński
• haft rozłupany
• haft satynowy
• haft przekłuwany (atłasek)
• haft krzyżykowy

haft wypukły (reliefowy)

• haft kładziony
• haft burgundzki

haft nakładany

haft ażurowy

• haft dziergany
• haft richelieu
• haft angielski (dziureczkowy)
• haft atłasowy mereżka

Pasmanteria Internetowa